Η μαφία των χαλιών και ο "μικρός ήρωας" Iqbal Masih
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Η σύγχρονη δουλεία αποτελεί ένα από τα μείζονα προβλήματα της κοινωνίας μας. Εκατομμύρια παιδιά και ενήλικες παγκοσμίως, είναι παγιδευμένοι στη σκλαβιά, ενώ σύμφωνα με την ετήσια αναφορά του 2016 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO) του ΟΗΕ και της Οργάνωσης για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Walk Free Foundation) σε συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, υπολογίζεται ότι το ποσοστό ανέρχεται στα 40 εκατομμύρια ανθρώπους-«σκλάβους» και στα 152 εκατομμύρια παιδιά θύματα καταναγκαστικής εργασίας.[1] Επίσης, στοιχεία της οργάνωσης Anti-Slavery International δείχνουν ότι 168 εκατομμύρια παιδιά, 1 στα 10, εργάζονται κάτω από άθλιες συνθήκες με μηδενική ή ελάχιστη αμοιβή σε βιομηχανίες, βιοτεχνίες, χωράφια, σπίτια κ.α., με την τιμή πώλησης ενός παιδιού υπό καθεστώς εξαναγκαστικής εργασίας στην Αφρική ή την Ασία να ξεκινάει από τα 90 δολάρια, ενώ το 1850 η αγορά ενός σκλάβου στον αμερικανικό νότο ήταν κατά μέσον όρο 40.000 δολάρια.[2]
ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ- ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΣΙΧ
«Φάρος» και σύμβολο των αγώνων στην προσπάθεια της εξάλειψης της παιδικής σκλαβιάς-εργασίας έγινε ο 12χρονος Ικμπάλ Μασίχ (Iqbal Masih), ο οποίος εκτελέστηκε με μία σφαίρα στο κεφάλι, καθώς αποκάλυψε «τη Μαφία των χαλιών». Χάρη στην πολύτιμη βοήθειά του απελευθερώθηκαν χιλιάδες παιδιά που δούλευαν από πολύ μικρή ηλικία κάτω από άθλιες συνθήκες. Η ιστορία του και ο θάνατός του συγκλόνισε όλο τον κόσμο, ενώ γράφτηκαν στη μνήμη του βιβλία, άρθρα, ρεπορτάζ κ.α.[3] [4]
ΧΡΟΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Ο Ικμπάλ Μασίχ γεννήθηκε στη Λαχόρη του Πακιστάν το 1983 από μια φτωχή καθολική χριστιανική οικογένεια. Λίγο μετά τη γέννησή του ο πατέρας του (Saif Masih) εγκατέλειψε την οικογένεια, ενώ η μητέρα του (Inayat Bibi) εργαζόταν σε σπίτια για να μεγαλώσει τα παιδιά της. Τη φροντίδα του την είχαν οι μεγαλύτερες αδερφές φροντίζοντας και τα υπόλοιπα αδέρφια. Ο Ικμπάλ δεν πήγε σχολείο με την εκπαίδευση να μην είναι υποχρεωτική ή ευρέως διαθέσιμη στο Πακιστάν. Πολύ λίγα φτωχά παιδιά έμαθαν γραφή και ανάγνωση. Πέρασε τα πρώτα του χρόνια παίζοντας στα χωράφια.[5]
Η «ΠΩΛΗΣΗ» ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΥ
Σε ηλικία 4 ετών πωλήθηκε από τον πατέρα του σε ένα πακιστανικό εργοστάσιο χαλιών στο Παντζάμ ως αντίτιμο δανείου που πήρε η οικογένειά του για να πληρώσει το γάμο του μεγαλύτερου αδερφού του. Οι γαμήλιοι εορτασμοί γίνονται ακόμα κι αν ένα άτομο έχει έλλειψη χρημάτων ή δεν έχει δουλειά. Ο πατέρας δανείστηκε το ποσό των 600 ρουπίων (περίπου 12$). Ο μικρός Ικμπάλ υποχρεούταν καθημερινά να υφαίνει χαλιά για τουλάχιστον 14 ώρες λαμβάνοντας μια ρουπία (2 σεντς) για την εργασία του. Εξαιτίας όμως του υπέρογκου δανείου, το ποσό γινόταν όλο και μεγαλύτερο. Αυτή η συναλλαγή ονομάζεται peshgi (δάνεια) με τον εργοδότη να έχει όλη την εξουσία. Από εκείνη τη στιγμή ο μικρός Ικμπάλ έγινε δούλος με χρέη, ενώ σταμάτησε και η παιδική του ηλικία.[6]
ΑΠΑΝΘΡΩΠΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Ο μικρός Ικμπάλ άρχιζε τη δουλειά από τις τέσσερις το πρωί μέχρι τις εφτά το βράδυ. Στο συγκεκριμένο εργοστάσιο εργάστηκε για τα επόμενα έξι χρόνια της ζωής του. Τον έβαλαν σε ένα δωμάτιο χωρίς αέρα, όπου ήταν τοποθετημένοι 20 αργαλειοί. Υπήρχε μόνο μια μικρή λάμπα που έβγαζε λίγο φως. Επιπλέον, στο δωμάτιο υπήρχε έντονα η αίσθηση της «υγρασίας» σε συνδυασμό με πολλή ζέστη, καθώς όλα τα παράθυρα ήταν πολύ καλά σφραγισμένα για να μην μπορούν να μπουν έντομα και καταστρέψουν το μαλλί. Ο Ικμπάλ πήρε τη θέση του μπροστά σ’ ένα μεγάλο ξύλινο αργαλειό. Παράλληλα, έπρεπε να καθίσει οκλαδόν σε μια μικρή ξύλινη εξέδρα. Σε κάποια εργοστάσια υπάρχουν χαρακώματα σκαμμένα στο πάτωμα για να συγκρατούν τους αργαλειούς στη θέση τους, ενώ σε άλλα τα παιδιά κάθονται σε μαξιλάρια πάνω σε μια σανίδα, με τα πόδια τους να κρέμονται σε μια τάφρο. Τα συγκεκριμένα χαρακώματα χρησιμεύουν ως χώροι ύπνου των παιδιών που εργάζονται μακριά από τις οικογένειές τους.
Μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης ο μικρός ήταν έτοιμος να πλέξει χαλιά. Δούλευε δίπλα σε άλλα είκοσι αγόρια, τα οποία δεν επιτρεπόταν να μιλήσουν μεταξύ τους, ώστε να μην αποσπάται η προσοχή τους και καταστρέψουν το προϊόν ή γίνει κάποιο λάθος. Παντού στον αέρα υπήρχε χνούδι που ο Ικμπάρ εισέπνεε, ενώ ιδρώτας κυλούσε στο πρόσωπό του όσο βρισκόταν στον αργαλειό, με το αφεντικό του να ουρλιάζει: «Μη λερώσεις το μαλλί». Μετά από την πολύωρη εργασία ο μικρός δεν είχε χρόνο να παίξει μπάλα, καθώς ήταν εξουθενωμένος. Ο ίδιος είπε ότι τα αφεντικά του εργοστασίου είχαν προειδοποιήσει τα «παιδιά-σκλάβους» να μην εγκαταλείψουν ποτέ το εργοστάσιο κατά τις ώρες εργασίας. Σε αντίθετη περίπτωση, τους απειλούσαν ότι αν προσπαθήσουν να ξεφύγουν, θα τους ρίξουν καυτό λάδι, ενώ όσοι ήταν πολύ αργοί συχνά τους χτυπούσαν στο κεφάλι και στην πλάτη. Το λάθος ενός μόνο κόμπου οδηγούσε σε πρόστιμα ή ξυλοδαρμούς, ενώ αν αφαιρούνταν είχαν σοβαρές συνέπειες. Επίσης, πολλές φορές το κοφτερό εργαλείο με το οποίο ύφαιναν τρυπούσε τα δάχτυλά τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν όταν μια φορά ο Ικμπάλ αποκοιμήθηκε, εξαιτίας της εξάντλησης, με αποτέλεσμα το κοφτερό μαχαίρι που κρατούσε να γλιστρήσει και να τραυματιστεί στο χέρι. Αμέσως του έβαλαν τις φωνές λέγοντάς του: «Κράτα το χέρι σου ψηλά», «Μην αφήνεις το αίμα να στάζει!». Το αφεντικό δεν ήθελε το αίμα να λερώσει το πολύτιμο μάλλινο νήμα, ενώ για να σταματήσει την αιμορραγία του έσταξε στην πληγή καυτό λάδι, με αποτέλεσμα ο μικρός Ικμπάλ να ουρλιάξει. Ως απάντηση στην αντίδραση του μικρού υπήρξε ένα δυνατό χαστούκι στο κεφάλι και η διαταγή να συνεχίσει τη δουλειά. Δεν υπήρχε ουσιαστική ώρα ξεκούρασης παρά μόνο ένα μεσημεριανό διάλειμμα μισής ώρας, ενώ τους κρατούσαν πεινασμένους. Το αφεντικό τους παρείχε μια μικρή μερίδα με ρύζι ή φακές. Λίγες ήταν οι φορές που πρόσθεταν κάποια λαχανικά με το κόστος του γεύματος να προστίθεται στο χρέος των παιδιών, το οποίο αυξανόταν συνεχώς.[7] [8]
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΩΝ
Οι άθλιες συνθήκες, ο μικρός χώρος σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες που υπάρχουν σε αυτά τα εργοστάσια συχνά οδηγούν σε ασθένειες. Η εισπνοή χιλιάδων μικροσκοπικών ινών μαλλιού μπορεί να προκαλέσει φυματίωση ή εμφύσημα. Εξαιτίας της συνεχούς έκθεσης στο μαλλί, πολλοί υπέφεραν από ψώρα και δερματικά έλκη. Πολλές φορές επηρεάζεται η στάση του σώματός τους, επειδή αναγκάζονται να κάθονται οκλαδόν στην ξύλινη κατασκευή για πολλές ώρες, ενώ τα χέρια τους πονούν και πάσχουν από σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα και αρθρίτιδα. Παράλληλα, υπάρχουν επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των παιδιών, με τις οικογένειές τους που τα ωθούν στην εργασία να χαρακτηρίζονται δυσλειτουργικές, αφού δεν υπάρχουν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις. Τα παιδιά δεσμεύονται και περιορίζονται στα καθημερινά τους καθήκοντα και δεν βιώνουν την ελευθερία που δικαιούνται. Γεγονός που τα οδηγεί σε ψυχική κατάπτωση.[9]
ΤΙΜΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ
Ο Ικμπάλ είπε: ότι δεν τους επέτρεπαν πολλές μέρες άδεια. Ακόμα και αν κάποιο από τα παιδιά ήταν άρρωστο και δεν μπορούσε να εργαστεί δεν τον άφηναν να ξεκουραστεί. Αντιθέτως το έκλειναν σε μια σκοτεινή ντουλάπα γνωστή ως «δωμάτιο τιμωρίας». Υπήρχαν περιπτώσεις που κρεμούσαν παιδιά ανάποδα μέχρι να αρρωστήσουν, ενώ τα χτυπούσαν. Άλλα τα έδεναν με αλυσίδες στους αργαλειούς ή τα κλείδωναν σε μουχλιασμένα κουτιά. Στόχος τους ήταν να γίνουν τα παιδιά πιο υπάκουα και πειθήνια μέσα από τον εκφοβισμό τους. Τον Ικμπάλ τον χτυπούσαν πιο συχνά από τα άλλα παιδιά, καθώς συχνά απαντούσε στα αφεντικά του, χωρίς να υπολογίζει τις συνέπειες των λόγων του. Αντιστεκόταν σε ό,τι πίστευε ότι δεν ήταν σωστό και σε οτιδήποτε δεν πήγαινε καλά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, όχι μόνο τον ξυλοδαρμό του, αλλά και την επιβολή προστίμου στο πρόσωπό του. Γεγονός που τον στεναχωρούσε περισσότερο, αφού ανέβαζε το χρέος του, άρα και το χρόνο που θα χρειαζόταν να δουλεύει για να κερδίσει την ελευθερία του.[10] [11]
«Η ΑΠΟΔΡΑΣΗ»
Μετά από έξι χρόνια ως υφαντουργός κι ενώ ήταν 10 ετών, ο Ικμπάλ άκουσε για μια συνάντηση της οργάνωσης Bonded Labor Liberation Front (BLLF) που εργαζόταν για να βοηθήσει παιδιά όπως αυτός. Μετά τη δουλειά έφυγε κρυφά για να παρακολουθήσει τη συνάντηση. Εκεί έμαθε ότι το ανώτατο δικαστήριο του Πακιστάν και η κυβέρνηση κήρυξε παράνομη την παιδική εργασία και έθεσε εκτός νόμου το Peshgi. Επίσης, ότι ακύρωσε όλα τα δάνεια που εκκρεμούσαν στους εργοδότες. Το γεγονός αυτό έδωσε στο μικρό τη δυνατότητα να αποδράσει μαζί με τους φίλους του. Απευθύνθηκαν στο τοπικό αστυνομικό τμήμα όπου και διηγήθηκαν τη δοκιμασία τους. Η αστυνομία αντί να βοηθήσει τα παιδιά επέστρεψε τον Ικμπάλ στον εργοδότη του, ο οποίος τον αλυσόδεσε ανάποδα στον αργαλειό και τον ανάγκασε να επιστρέψει στη δουλειά. Εκτός από τη σωματική κακοποίηση τον υπέβαλε και σε πείνα. Η πλήρης κατάργηση της δεσμευτικής εργασίας δεν εφαρμόστηκε λόγω της σχέσης μεταξύ των εγκληματιών και των διεφθαρμένων αστυνομικών του Πακιστάν. Το θάρρος και η θέλησή του να ξεπεράσει όλες τις δυσκολίες που είχε βιώσει τον ενθάρρυναν να δραπετεύσει για άλλη μια φορά από το εργοστάσιο. Αυτή τη φορά αφορμή στάθηκε ένα συνέδριο της Brick Layer Union. Εκεί ο Ικμπάλ ήρθε σε επαφή με τον ακτιβιστή Ehsaan Ullan Khan, ο οποίος και τον βοήθησε μαζί με άλλα παιδιά να απελευθερωθεί από τον Arshad, τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης χαλιών. Χωρίς τον Ικμπάλ αυτά τα παιδιά δεν θα είχαν απελευθερωθεί ποτέ. [12]
ΑΚΤΙΒΙΣΜΟΣ-ΣΚΟΠΟΣ ΖΩΗΣ
Ο Ικμπάλ είχε έντονη επιθυμία να σπουδάσει δικηγόρος για να εκπληρώσει το όνειρό του που δεν ήταν άλλο από το να σταματήσει την παιδική εργασία σε όλο τον κόσμο και να βοηθήσει τα παιδιά που αναγκάστηκαν να εργαστούν και να ζήσουν μια ζωντανή κόλαση, ενώ κατάφερε να εισαχθεί στο Bonded Labor Fund School τελειώνοντας τέσσερα χρόνια σχολείου σε μόλις δύο.
Εντάχθηκε στη MKO Bonder Labor Liberation Front (BLLF) του Πακιστάν. Με τη βοήθεια της BLLF μπόρεσε να μεταφέρει την ιστορία του στην παγκόσμια σκηνή λαμβάνοντας επίσης την υποστήριξη των Ηνωμένων Εθνών. Άρχισε να συνεργάζεται και με άλλες ΜΚΟ σε όλο τον κόσμο. Ο Ικμπάλ έγινε τόσο δημοφιλής που προσκλήθηκε να πραγματοποιήσει ομιλίες στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες το 1994. Η ιστορία και τα επιτεύγματά του τον οδήγησαν να κερδίσει το βραβείο Reebok στη Βοστώνη για τα ανθρώπινα δικαιώματα για το ίδιο έτος. Στην ομιλία αποδοχής του είπε: «Είμαι ένα από εκείνα τα εκατομμύρια παιδιά που υποφέρουν στο Πακιστάν λόγω δεσμευτικής εργασίας και παιδικής εργασίας, αλλά είμαι τυχερός που λόγω των προσπαθειών του Bonded Labour Liberation Front (BLLF), βγαίνω ελεύθερος. Στέκομαι μπροστά σας εδώ σήμερα. Μετά την ελευθερία μου, μπαίνω στο BLLF School και σπουδάζω σε αυτό το σχολείο τώρα. Για εμάς τα παιδιά σκλάβων, ο Ehsan Ullah Khan και ο BLLF έχουν κάνει την ίδια δουλειά που ο Αβραάμ Λίνκολν έκανε για τους σκλάβους της Αμερικής. Σήμερα είσαι ελεύθερος κι εγώ είμαι ελεύθερος».[13]
Ο Ικμπάλ ήθελε να πει την ιστορία της ζωής του σε όλο τον κόσμο, ώστε κανένα άλλο παιδί να μη χρειαστεί να υπομείνει όλα όσα ο ίδιος είχε περάσει. Βοήθησε πάνω από 3000 παιδιά που ήταν παγιδευμένα στη σκλαβιά στο Πακιστάν. Έκανε ομιλίες σε εργοστάσια και ζήτησε από τα παιδιά να πουν τη γνώμη τους. Δεν πτοήθηκε από τα πλήθη και μιλούσε με τέτοια πεποίθηση που πολλά άτομα τον πρόσεχαν. Πάντα τελείωνε τις ομιλίες του λέγοντας: «Είμαστε…». Με όλα τα παιδιά να απαντούν: «Ελεύθερα!»[14] Το υποσιτισμένο σώμα του και η καθυστερημένη ανάπτυξή του δεν έγιναν ποτέ αντιληπτά ως απειλή από αυτούς των οποίων το ίδιο το κατεστημένο τόλμησε να αμφισβητήσει ο Ικμπάλ. Τα έξι χρόνια του Ικμπάλ ως δεμένο παιδί επηρέασαν τόσο την σωματική, όσο και την ψυχική του ανάπτυξη. Ήταν ένα εξαιρετικά μικρόσωμο παιδί, καθώς είχε το μισό μέγεθος που θα έπρεπε να έχει ένα παιδί στην ηλικία του. Το σώμα του είχε σταματήσει να μεγαλώνει, ενώ υπέφερε από προβλήματα στα νεφρά, είχε κυρτή σπονδυλική στήλη, βρογχικές λοιμώξεις και αρθρίτιδα, ενώ πολλοί υποστήριζαν ότι όταν περπατούσε ανακάτευε τα πόδια του από τον πόνο. Κάποιος γιατρός περιέγραψε το σταμάτημα της ανάπτυξης του ως «ψυχολογικό νανισμό».[15]
ΘΑΝΑΤΟΣ
Η ολοένα αυξανόμενη δημοτικότητα και μεγάλη επιρροή που απέκτησε ο Ικμπάλ προσπαθώντας να βοηθήσει, ώστε να απελευθερωθούν όσο περισσότερα παιδιά μπορούσε τον έκαναν να δεχθεί πολλές απειλές για τη ζωή του από ανθρώπους που θίγονταν τα συμφέροντά τους και δεν μπορούσαν πια να αποκτήσουν φθηνό εργατικό προσωπικό μέσω των «παιδιών-σκλάβων». Απειλές τις οποίες ο Ικμπάλ αγνόησε. Επίσης, είχαν μειωθεί τα κέρδη των χαλιών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα στις 16 Απριλίου 1995, Κυριακή του Πάσχα, ενώ είχε επισκεφτεί την οικογένειά του για τις γιορτές, να δεχτεί πυροβολισμούς στο κεφάλι από άνθρωπο που φέρεται να άνηκε σε μια συμμορία που σκότωνε σκλάβους, γνωστή ως «Μαφία των χαλιών». Ο μικρός ήταν μόλις 12 ετών. Θεωρήθηκε ότι ήταν ένας «μικρός ήρωας», καθώς χρειαζόταν πολύ θάρρος για να σταθείς απέναντι σε τόσο ισχυρούς ανθρώπους και να μιλήσεις εναντίον του κακού. Χαρακτηρισμός που χρησιμοποιήθηκε σαν όνομα του βιβλίου που γράφτηκε στη μνήμη του.[16] [17]
ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ-ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ
Ο Iqbal Masih έγινε το παγκόσμιο σύμβολο για την καταπολέμηση της δουλείας. Τιμήθηκε με πολλά βραβεία.
- Έλαβε το Νόμπελ Ειρήνης το 2014, ενώ ο Kailash Satyarthi τον αποκάλεσε μάρτυρα.
- Ένα βραβείο «Iqbal Masih Award for the Elimination of Child Labour» στο όνομα του Iqbal ξεκίνησε από το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών.
- Η ζωή του Iqbal ενέπνευσε την ίδρυση οργανισμών όπως το «Free The Children», ένα φιλανθρωπικό και νεανικό κίνημα με έδρα τον Καναδά, και το Ίδρυμα Iqbal Masih Shaheed Children, το οποίο διαχειρίζεται πολλά σχολεία στο Πακιστάν.
- Τιμήθηκε με το «Reebok Youth in Action Award» το
- Το 1996, το MCC-Christian Cultural Movement και το CJS- Youth Solidarity Path προώθησαν τη 16η Απριλίου ως Διεθνή Ημέρα κατά της Παιδικής Σκλαβιάς στην Ισπανία και τη Νότια Αμερική.
- Το 1998, το Istituto Comprensivo Iqbal Masih, μια αλυσίδα ολοκληρωμένων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων στην Τεργέστη της Ιταλίας, πήρε το όνομά του από τον Iqbal.
- Το 2000, έλαβε μετά θάνατον το Παγκόσμιο Βραβείο Παιδιών για τα Δικαιώματα του Παιδιού.
- Στις 16 Απριλίου 2012, το Συμβούλιο του Σαντιάγο εγκαινίασε μια πλατεία με το όνομα Iqbal στο Santiago de Compostela της Ισπανίας.
- Τον Μάιο του 2019, η Sharmeen Obaid Chinoyκυκλοφόρησε μια ταινία μικρού μήκους κινουμένων σχεδίων σε Ουρντού με τίτλο «Iqbal Ka Bachpan», η οποία εξερευνά την ιστορία του Iqbal στη σειρά 4 μερών, Shattering The Silence.
- Στις 23 Μαρτίου 2022, ο Πρόεδρος του Πακιστάν Arif Alviαπένειμε το Sitara-e-Shujaat (βραβείο γενναιότητας) μετά θάνατον στον Iqbal.[18]
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Θα πρέπει όλοι και κυρίως τα παιδιά να έχουν δικαίωμα στην ελευθερία και να προέχει η ανθρώπινη ζωή έναντι οποιασδήποτε μορφής κέρδους, χωρίς την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να μην υπάρχει εκμετάλλευση και αδικία. Δικαίωμα το οποίο είναι κατοχυρωμένο από τη Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και το άρθρο 24 που αναφέρεται στα «Δικαιώματα του παιδιού». Αναλυτικότερα:
- Τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην προστασία και τη φροντίδα που απαιτούνται για την καλή διαβίωσή τους. Τα παιδιά μπορούν να εκφράζουν ελεύθερα τη γνώμη τους. Η γνώμη τους σχετικά με ζητήματα που τα αφορούν λαμβάνεται υπόψη σε συνάρτηση με την ηλικία και την ωριμότητά τους.
2. Σε όλες τις πράξεις που αφορούν τα παιδιά, είτε επιχειρούνται από δημόσιες αρχές είτε από ιδιωτικούς οργανισμούς, πρωταρχική σημασία πρέπει να δίνεται στο υπέρτατο συμφέρον του παιδιού.
3. Κάθε παιδί έχει δικαίωμα να διατηρεί τακτικά προσωπικές σχέσεις και απ’ ευθείας επαφές με τους δύο γονείς του, εκτός εάν τούτο είναι αντίθετο προς το συμφέρον του.[19]
Τέλος, σύμφωνα με την Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Παραγωγής της υγείας κα. Σοφία Καραγιαννοπούλου-Κόγιου: «Κάθε παιδί έχει δικαίωμα στη ζωή και στη σωστή διαβίωση. Το κράτος οφείλει να προστατεύσει το δικαίωμα μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης. Το πιο σημαντικό είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι το φαινόμενο της παιδικής εργασίας πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα παγκόσμιο κοινωνικό πρόβλημα που έχει τις ρίζες του όχι μόνο σε καταστάσεις οικονομικής ύφεσης, αλλά και σε μία ρευστή πραγματικότητα που γεννά νέα προβλήματα ή οξύνει τα ήδη υπάρχοντα. Κρίνεται απαραίτητη η ευαισθητοποίηση του κόσμου με τη βελτίωση της πληροφόρησης και ενημέρωσης».
Η 12η Ιουνίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της παιδικής εργασίας και ειδικότερα κατά του περιορισμού της παράνομης διακίνησης παιδιών, από τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας.[20]
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
[1] Από το site: «International Labour Organization» (ILO), https://www.ilo.org/global/lang--en/index.htm και το site: Walk Free Foundation 2016, Harnessing the Power of Business to End Modern Slavery. Available from: http://walkfreefoundation.org-assets. s3-ap-southeast-2.amazonaws.com/content/uploads/2016/12/01213809/ Harnessing-the-power-of-business-to-end-modern-slavery-20161130.pdf. [7 February 2018]. 3. «The global slavery index», https://downloads.globalslaveryindex.org/ephemeral/3_Global-Findings-1659957429.pdf. 4. «Modern slavery: A hidden everyday problem». Available from: Walk Free Foundation, https://downloads.globalslaveryindex.org/ephemeral/GSI-2018_FNL_190828_CO_DIGITAL_P-1661161137.pdf
[2] Από το site του οργανισμού: «Anti-slavery», www.antislavery.org. «What is modern slavery? », https://www.antislavery.org/slavery-today/modern-slavery/
[3] Από τον οργανισμό: The World’s Children’s prize, www.worldschildrensprize.org, Magnus Bergmar, «Iqbal Masih», https://worldschildrensprize.org/iqbal-masih
[4] Από το Βιβλίο: «The Little Hero-One Boy’s Fight for Freedom», Andrew Crofts, forward by Swami Agnivesh, Εκδόσεις: Vitasta, https://tr.pinterest.com/pin/276478864614221627/
[5] Από το site: Thought Co, www.thoughtco.com, Rosenberg Jennifer, «Pakistani Martyr Iqbal Masih», 16 Feb 2021, https://www.thoughtco.com/10-year-old-activist-iqbal-masih-1779425
[6] Από το site : Encyclopedia Pakpedia, www.pakpedia.pk, Ellahi Amna, «Iqbal Masih», προσπελάστηκε στις 16 Απριλίου 2018, https://www.pakpedia.pk/iqbal-masih/#Escape_From_Slavery
[7] Από το site: Solidaridad.net, «Iqbal’s brief biography», https://iqbalmasih.solidaridad.net/iqbals-brief-biography
[8] Από το περιοδικό: Mirror Image , www.mirrorimage.com, «Who was Iqbal Masih?», http://www.mirrorimage.com/iqbal/who/who.html
[9] Από το site: City Vibes, www.cityvibes.gr, Τσουρέκα Μ., «Παιδική Εργασία: Οι Αόρατοι Σκλάβοι», προσπελάστηκε στις 10/11/20, https://cityvibes.gr/%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CE%BF%CE%B9-%CE%B1%CF%8C%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%B9-%CF%83%CE%BA%CE%BB%CE%AC%CE%B2%CE%BF%CE%B9/
[10] Από το site: My hero, www.myhero.com, Stephanie and Audrey από το Forest Hills, «Ιqbal Masih», https://myhero.com/Iqbal_foresthills_MS_06
[11] Επίσης από το site: Solidaridad.net, «Iqbal’s brief biography».
[12] Από το site: History of yesterday, www.historyofyesterday.com, Tapalaga Andrei, «The Boy Whose Sacrifice Saved 3.000 Children From Salvery», 14/04/2021.
[13] Από το site: Celebs Age Wiki, www.celebsagewiki.com, «Iqbal Masih», https://www.celebsagewiki.com/iqbal-masih
[14] Από το site: Idol Birthdays, www.idolbirthdays.net, «Iqbal Masih», https://www.idolbirthdays.net/iqbal-masih
[15] Από το ηλεκτρονικό περιοδικό: Cyc-Net, www.cyc-net.org, Timothy Ryan, «Iqbal Masih’s Life: A call to human rights vigilance», προσπελάστηκε στις 29 Ιουνίου 2021. Available from: «The Christian Science Monitor», https://cyc-net.org/cyc-online/cycol-0601-iqbal.html
[16] Από το site: The logical Indian, www.thelogicalindian.com, Ex Author, «Children should have pens in their hands not tools»-Ιqbal Masih» 1983-1985, προσπελάστηκε στις 4 Αυγούστου 2018, 3:14pm, https://thelogicalindian.com/story-feed/get-inspired/23-years-ago-he-was-murdered-for-fighting-against-child-labour/?infinitescroll=1
[17] Από το site: My hero, www.myhero.com, Frost Kelly, «Iqbal Masih», προσπελάστηκε στις 20/7/2007, 12:02pm. Ανακατεύθυνση στις 18/11/2018, 00:21a.m.,
[18] Από το site: The famous People, www.thefamouspeople.com. «Iqbal Masih, (Children’s Rights Activist)», https://www.thefamouspeople.com/profiles/iqbal-masih-11237.php
[19] Από το FRA European Agency for Fundamental rights: «Eu Charter of Fundamental Rights-Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ», www.fra.europa.eu, https://fra.europa.eu/el/eu-charter/article/24-dikaiomata-toy-paidioy
[20]Από το site: www.iatrikathemata.gr, Καραγιαννοπούλου-Κόγιου Σ., «Παιδική Εργασία- Παραβιάζοντας τα παιδικά χρόνια», Παιδίατρος, Διευθύντρια ΕΣΥ, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας - Παράρτημα Θεσσαλονίκης, https://www.iatrikathemata.gr/paidiergasia.htm