Η Ενδοσχολική βία και ο εκφοβισμός σε έναν κόσμο που αλλάζει
Η ενδοσχολική βία αποτελεί ένα από τα πιο σύνθετα και σοβαρά φαινόμενα της σύγχρονης σχολικής ζωής. Οι πιο σκληρές όψεις της, η εμπλοκή ολοένα και μικρότερων ηλικιών σε βίαια περιστατικά και η πιο οργανωμένη μορφή περιστατικών, όπου ομάδες μπορεί να στρέφονται ακόμα και σε βάρος ενός ατόμου, αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη για βαθύτερη κατανόηση του φαινομένου. Παράγοντες, όπως η χρήση της τεχνολογίας για την καταγραφή των περιστατικών, οι κλυδωνισμοί στον οικογενειακό και κοινωνικό ιστό και η κουλτούρα της βίας που κερδίζει έδαφος στη δημόσια σφαίρα, δημιουργούν ένα εκρηκτικό περιβάλλον όπου η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση είναι αναγκαία βήματα για την αποτελεσματικότητα αντιμετώπιση του φαινομένου.
Με στόχο την ενημέρωση, την αφύπνιση και την ευαισθητοποίηση ενός ευρύτερου κοινού πραγματοποιήθηκε στις 19 Νοεμβρίου του 2025 μια ενδιαφέρουσα και κοινωνικά χρήσιμη διαδικτυακή εκδήλωση, την οποία διοργάνωσε ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Στρασβούργου, με τίτλο «Η Ενδοσχολική Βία και ο Εκφοβισμός σε έναν Κόσμο που Αλλάζει». Η εκδήλωση διεξήχθη στην ελληνική γλώσσα και απευθύνθηκε σε όλα τα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας (ΤΕΓ) Γαλλίας, καθώς και σε γονείς, εκπαιδευτικούς και κάθε ενδιαφερόμενο/η από την Ελλάδα και τον υπόλοιπο κόσμο όπου διδάσκεται η ελληνική γλώσσα.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο εδώ:
Η Ενδοσχολική Βία και ο Εκφοβισμός σε έναν Κόσμο που Αλλάζει
Ομιλητές ήταν η Αγγελική Καρδαρά, Δρ. Τμήματος ΕΜΜΕ ΕΚΠΑ, Συγγραφέας – Εισηγήτρια & Εκπαιδεύτρια e‑Learning ΕΚΠΑ, Φιλόλογος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Crime & Media Lab Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος και ο Διονύσης Χιόνης, Δικηγόρος, Εγκληματολόγος, Συγγραφέας – Εισηγητής & Εκπαιδευτής e‑Learning ΕΚΠΑ, Υπεύθυνος Επιστημονικού Τύπου και Θεσμικής Δικτύωσης του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος.
Τον λόγο έλαβε αρχικά ο Πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του ΤΕΓ Στρασβούργου, κ. Στάθης Ρέββας, ο οποίος καλωσόρισε τους ομιλητές, τα μέλη του Συλλόγου και το κοινό και παρουσίασε αναλυτικά το έργο και τις δράσεις του Τμήματος Ελληνικής Γλώσσας στο Στρασβούργο, αναδεικνύοντας τη σπουδαιότητα της εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας για τη νέα γενιά που βρίσκεται στο εξωτερικό. Στη συνέχεια έδωσε τον λόγο στους ομιλητές, υπογραμμίζοντας τη σπουδαιότητα του θέματος και την ανάγκη ενημέρωσης γονέων και εκπαιδευτικών.
Η κ. Καρδαρά, με την εισήγησή της, εστίασε στις σύγχρονες μορφές και εκφάνσεις της ενδοσχολικής βίας, αναδεικνύοντας τη σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης αναγνώρισης και της ολιστικής αντιμετώπισης του φαινομένου. Σημείωσε ότι τα τελευταία χρόνια η ενδοσχολική βία παρουσιάζει ποιοτικές μεταβολές. δεδομένου ότι οι μορφές της γίνονται πιο σκληρές, ανήλικα άτομα ενεργούν περισσότερο σε ομάδες και λιγότερο κατά μόνα, παιδιά μπορεί να εμπλέκονται σε βίαια περιστατικά τόσο ως δρώντα μέλη ομάδων όσο και ως αυτόπτες μάρτυρες που καταγράφουν την επίθεση με τα κινητά τους τηλέφωνα και ότι εκφοβιστικές συμπεριφορές που ξεκινούν στο σχολείο μπορεί να «μεταφερθούν» στον διαδικτυακό χώρο ή το αντίστροφο.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε από την κ. Καρδαρά στη χρήση της τεχνολογίας, που δύναται να λειτουργήσει ως επιταχυντής βίαιων πρακτικών. Η καταγραφή και ταχύτατη διάδοση περιστατικών μέσω κινητών τηλεφώνων και κοινωνικών δικτύων εντείνει τη βλάβη για τα παιδιά-θύματα, καθώς τα γεγονότα υπερβαίνουν τα όρια του σχολικού χώρου και αποκτούν δημόσια διάσταση. Η ψηφιακή έκθεση δημιουργεί διαρκή επαναβίωση του τραύματος, ενισχύοντας το αίσθημα φόβου, ντροπής και κοινωνικού αποκλεισμού. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον αρνητικό ρόλο που διαδραματίζουν οι δυσλειτουργίες σε μια οικογένεια, η έλλειψη ορίων, η απαξίωση από ορισμένους γονείς του θεσμού του σχολείου, η έλλειψη θετικών προτύπων και η γενικότερη παρουσία της βίας στον δημόσιο λόγο και στα ΜΜΕ. Η κ. Καρδαρά ανέδειξε επίσης τη σημασία της εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών στην αναγνώριση των «σιωπηρών ενδείξεων» της βίας, πρότεινε την καθιέρωση σταθερών επικοινωνιακών δεσμών μεταξύ σχολείου και οικογένειας και αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα εφαρμογής πρωτοκόλλων διαχείρισης βίαιων περιστατικών που μπορεί να εκδηλωθούν στον χώρο του σχολείου.
Ο κ. Διονύσης Χιόνης επικεντρώθηκε με την εισήγησή του στις ποινικές όψεις του σχολικού εκφοβισμού σύμφωνα με το ελληνικό ποινικό δίκαιο. Εισαγωγικά παρουσίασε τον ορισμό και τα χαρακτηρολογικά στοιχεία του φαινομένου, καθώς και τις ειδικότερες εκφάνσεις του. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στην οπτική του Συστήματος Ποινικής Δικαιοσύνης επί του ζητήματος, επισημαίνοντας:την έλλειψη ενός ενιαίου άρθρου που να προβλέπει την αξιόποινη συμπεριφορά και αναφέροντας και τις ειδικότερες διατάξεις του ποινικού κώδικα και ειδικών ποινικών νόμων που εφαρμόζονται κατά περίπτωση.Έκανε επίσης λόγο για την αντιμετώπιση των παιδιών-δρώντων από το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης και για τις ενέργειες στις οποίες μπορούν να προβούν οι γονείς παιδιών-θυμάτων. Πρότεινε δε ως λύση την ενίσχυση της γενικής πρόληψης και την καθιέρωση του θεσμού της σχολικής διαμεσολάβησης, παράλληλα με την ενίσχυση του ρόλου του Συνηγόρου του Παιδιού.
Με την ολοκλήρωση των εισηγήσεων, ακολούθησε συζήτηση των ομιλητών με μέλη του Συλλόγου, ενώ απαντήθηκαν και ερωτήματα που τέθηκαν από το κοινό στους ομιλητές. Ένα θεμελιώδες συμπέρασμα της εκδήλωσης ήταν ότι η ενδοσχολική βία είναι φαινόμενο πολυπαραγοντικό, που απαιτεί συντονισμένη δράση σχολείου, οικογένειας, κοινωνίας και οργανωμένης Πολιτείας. Η ολιστική προσέγγιση, που συνδυάζει παιδαγωγική παρέμβαση, ψυχοκοινωνική στήριξη, επιστημονική εκπαίδευση και θεσμική προστασία, κρίνεται απαραίτητη για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του φαινομένου στη σύγχρονη εποχή. Η πρόληψη, η έγκαιρη παρέμβαση και η σε βάθος ενημέρωση αποτελούν τον πυρήνα μιας στρατηγικής που προστατεύει τα παιδιά, ενισχύει το σχολικό περιβάλλον και καλλιεργεί τον σεβασμό στον συνάνθρωπο.