Report: Street Art Syros - μία επισκόπηση των έργων του 1ου “Stray Art Festival”

Γνωρίζατε ότι στη Σύρο των Κυκλάδων «ανθίζει» το κίνημα της Street Art με το καθιερωμένο και ετήσιο Φεστιβάλ “Stray Art Festival” και με τις σχολικές δραστηριότητεςτου νησιού δημιουργώντας έργα από πολλούς μικρούς και μεγάλους καλλιτέχνες; Τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται στη Σύρο πολλές δράσεις που δίνουν τη δυνατότητα σε καλλιτέχνες της Street Art να προσθέσουν τη δική τους πινελιά με σκοπό να αναδείξουν όχι μόνο την τουριστική πλευρά της κοινότητας αλλά και το πολιτισμικό υπόβαθρο του νησιού αναλόγως τα επιμέρους σημεία τα οποία επιλέγονται. Οι καλοκαιρινές διακοπές στη Σύρο (10 Ιουλίου - 29 Αυγούστου 2019) περιελάμβαναν και φωτογραφική καταγραφή των έργων της Street Art ! 

Η Σύρος έχει μακρά ιστορία που άπτεται του κοινωνιολογικού ενδιαφέροντος. Πληθυσμιακά το νησί αναπτύχθηκε ιδιαίτερα μετά το 1826, όταν εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τα Ψαρά, τη Χίο, την Κρήτη και τη Μικρά Ασία. Το νησί υπήρξε ναυτικό, βιομηχανικό και πολιτιστικό κέντρο του νέου ελληνικού κράτους (1832). Ορισμένοι εύποροι Συριανοί, εκείνη τη χρονική περίοδο, έχτισαν τα πρώτα σπίτια στη χώρα του νησιού, την Ερμούπολη, λιθόκτιστες οικοδομές στα πιο στέρεα σημεία του εδάφους[2].

Θεωρείται εύλογη η σκέψη οτι η Σύρος, αρχικά, ως τόπος βιομηχανικής παραγωγής προϊόντων που ανταλλάσσονταν και ύστερα συναλλάσσονταν εμπορικά στη θάλασσα κυρίως, υπήρξε κομβικό γεωγραφικό σημείο και πολιτικής συναναστροφής σχεδόν με και προς όλες τις κατευθύνσεις: βόρεια, δυτικά, ανατολικά και δυτικά. Σήμερα, η Σύρος, κι ενώ τα ιστορικά κτίρια των ναυπηγείων διατηρούνται ανοιχτά ως μουσειακά εκθέματα και τόποι άξιοι φωτογραφικής ανάμνησης των ατόμων - επισκεπτών του νησιού[3], εμπλέκεται με τον σύγχρονο κώδικα τουριστικής επικοινωνίας[4]που είναι η δημόσια τοιχογραφία ή αλλιώς η Street Art και με αυτόν τον τρόπο προβάλλει επιπροσθέτως τα ιστορικά και τα πολιτιστικά στοιχεία της κοινωνίας της και εκτός νησιού[5]

Συνεπώς, οι δημόσιες τοιχογραφίες που δημιουργήθηκαν και συνεχίζονται να δημιουργούνται ακόμη και σήμερα, σύμφωνα με την επιστημονική σχολή κοινωνικού περιβάλλοντος[6], έχουν άμεση σχέση με το περιβάλλον και τις μνήμες, τις δράσεις, τις καταστάσεις (εργασιακές, τουριστικές, πολιτισμικές κ.ά.) των ατόμων που κατοικούν εκεί. Κοινός παρονομαστής των ατόμων που ταξιδεύουν και αναζητούν έργα της Street Art (και) σε νησιά είναι τα σημεία με ιστορικά κτίρια του περιβάλλοντος του οποίου είναι επισκέπτες, εγκαταλελειμμένα τοπία και ξεχασμένα στο χρόνο (ακριβώς επειδή οι street artists θέλουν να τα αναδείξουν, να στείλουν ένα κοινωνικό μήνυμα εγκατάλειψής τους), και σημεία ελκυστικά ως προς την όραση όπως για παράδειγμα μία παραλία[7].    

  Παραλία Αστέρια, Ερμούπολη Σύρου

Κατεβαίνοντας τα σκαλιά πίσω από την Εκκλησία του Αγίου Νικολάου στη συνοικία Βαπόρια της Ερμούπολης Σύρου καταλήγει κανείς στην παραλία Αστέρια. Η παραλία Αστέρια είναι ένα μέρος του νησιού που το επισκέπτονται τόσο λουόμενοι όσο και επισκέπτες λόγω των καταστημάτων και της οπτικής θέας που προσφέρει και έλκει την ίριδα των ανθρώπινων ματιών. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που οι Συριανοί αποκαλούν το σημείο αυτό «Μικρή Βενετία της Σύρου».

Κάπου εκεί, σε έναν τοίχο στο παραλιακό μέτωπο των Αστεριών, μαθητές του 1ου και του 3ου Γυμνασίου της Σύρου ζωγραφίζουν το 2016 έναν τεράστιο, και «επιβλητικό» θα μπορούσαμε να προσθέσουμε, κίτρινο ήλιο με τις πορτοκαλί του ακτίνες να ανατέλλει ή να δύει (ανάλογα με την οπτική του καθενός καθότι, κατά την ερμηνευτική μέθοδο που ακολουθεί το Project μας, οι δημόσιες τοιχογραφίες ερμηνεύονται βάσει νοήματος που τις αποδίδουν τα άτομα που τις παρατηρούν[8]) μέσα στο/από το βαθύ μπλε της θάλασσας[9]. Η θεματογραφία του έργου κάθε άλλο παρά έχει δέσει αρμονικά με το περιβάλλον στο οποίο φιλοξενείται, τη θάλασσα, ενώ οι ψαράδες χρησιμοποιούν τις ιδανικές προβλήτες για να ψαρεύουν.  

 

Φωτογραφία 1

 

 

Οδός Αλέκου Παναγούλη, δίπλα στο λιμάνι Σύρου

Φθάνοντας στο λιμάνι της Σύρου, στην «αρχοντική» Ερμούπολη, την πρωτεύουσα των Κυκλάδων, διαπιστώνει κανείς κατεβαίνοντας από το καράβι ότι από αριστερά δεσπόζει ένας μεγάλος τοίχος επί της οδού Αλέκου Παναγούλη που είναι καλυμμένος με έργα της Street Art.

Το όλο εγχείρημα έγινε στο πλαίσιο του 1ου “Stray Art Festival”[10]τον Σεπτέμβριο του 2017από τους “Dem”,  Billy Maniatis, Giorgos Touloupis, Χρήστος Ρουμελιώτης, “SimpleG”, “Same84”, “Really? Team”, Γιώργο Φρογουδάκη - Φρο, “Pupet”, “Billy Gee”, “Alex Martinez”, “Atek”, “Kez”, “Spent1”, “Taxis” και “Achilles”, με την υποστήριξη των: Ούριος Άνεμος, Ζάννικος, FlameStore, Urban Act και Drapa με πρωτοβουλία των φοιτητών του Τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων - της επονομαζόμενης ομάδας Σπινθήρας - και υλοποιείται σε συνεργασία με την Action Eστί και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου τελώντας υπό την αιγίδα του Δήμου Σύρου – Ερμούπολης και του Επιμελητηρίου Κυκλάδων.

  

Φωτογραφία 2 και 3

Official Logo του Φεστιβάλ

Όπως αναφέρεται, το φεστιβάλ «συνδυάζει τις διαφορετικές μορφές έκφρασης του δημόσιου χώρου στο αστικό περιβάλλον. Αγαπημένοι καλλιτέχνες της Τέχνης του Δρόμου και του Graffiti, πλαισιωμένοι από δεκάδες μουσικούς, ηθοποιούς και performers γιορτάζουν την κουλτούρα του δρόμου με κεντρικό άξονα τις τοιχογραφίες […] Στόχος του φεστιβάλ είναι να τονιστεί ότι υπάρχουν και άλλες γωνίες της Ελλάδας, εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, που μπορούν να οικειοποιηθούν και να ενσωματώσουν την κουλτούρα του Δρόμου με ελληνικές και ξένες επιρροές»[11].

Οι τοιχογραφίες μεταξύ τους δεν έχουν ιδιαίτερη αλληλουχία, εκτός από τέσσερα έργα των οποίων οι καλλιτέχνες από ότι φαίνεται συνεργάστηκαν καθώς το έργο του ενός είναι σαν να εισχωρεί στο έργο του άλλου προσδίδοντας κατά αυτό τον τρόπο μια συνέχεια. Πρόκειται για τα έργα των “Billy Gee”, “Alex Martinez”, “Atek” και “Kez”. Άλλες πάλι τοιχογραφίες αναδεικνύουν στοιχεία από την παράδοση των Κυκλάδων ή την ιστορία που χαρακτηρίζει τη Σύρο, όπως είναι για παράδειγμα η τοιχογραφία με το γαϊδουράκι.

Καλλιτέχνης από αριστερά: “Atek” , Τίτλος έργου: «Μεταλλεργάτης στη Ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη του Νεωρίου», Έτος: 2017

Καλλιτέχνης από δεξιά: “Kez”, Τίτλος έργου: - , Έτος: 2017

Τα δεκατρία αυτά έργα στο σύνολό τους έχουν δημιουργήσει θετικές εντυπώσεις και οι επισκέπτες του νησιού από τα πρώτα τους βήματα έχουν την ευκαιρία να θαυμάσουν τον πολύχρωμο τοίχο που έχει αναζωογονήσει το δρόμο, αναβαθμίζοντας την περιοχή του Νεωρίουκαι «διακοσμώντας» το λιμάνι[12]. Οι κάτοικοι της Σύρου και ο Δήμος μείνανε και οι ίδιοι ευχαριστημένοι και ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα αφού το φεστιβάλ υλοποιείται και φιλοξενείται στο νησί για 3 συνεχόμενα έτη (μέχρι στιγμής). Το δεύτερο φεστιβάλ διεξήχθη τον Σεπτέμβριο του 2018 στο Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο «Δημήτριος Βικέλας». Το τρίτο φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο του 2019 (20 - 22/9) με νέα τοποθεσία τα Γυμνάσια Σύρου στην περιοχή της Λαλακιάς.

Ήδη ορισμένοι καλλιτέχνες που πρόκειται να συμμετάσχουν έχουν ανακοινωθεί ενώ άλλοι καλλιτέχνες φαίνεται να στηρίζουν το φεστιβάλ εξ’ αρχής αφού πρόκειται να συμμετάσχουν και φέτος όπως και τις προηγούμενες χρονιές: “OneBran”, Nikolaos A Tsounakas, “Silver Formz”, “Mosher”, Antonis Hambas, “GERA1”, “Dem”, “Aiva”, “Achilles”.